Eπιμέλεια Άρθρου : Ανδρέας Σταμάτης
- Τι πρόβλημα πάει να λύσει αυτό το άρθρο;
Η στεφανιαία νόσος είναι όταν οι αρτηρίες της καρδιάς «στενεύουν» ή «βουλώνουν» από αθηρωματική πλάκα (λίπος, χοληστερίνη κλπ).
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- Έμφραγμα (καρδιακή προσβολή)
- Αγγειοπλαστική (μπαλονάκι / stent)
- Bypass (χειρουργείο παράκαμψης)
- Στηθάγχη (πόνος ή βάρος στο στήθος με την προσπάθεια)
Αυτά δεν τελειώνουν με το εξιτήριο από το νοσοκομείο.
Η καρδιά χρειάζεται φροντίδα και “επανεκπαίδευση” μετά. Εκεί μπαίνει η καρδιακή αποκατάσταση με άσκηση.
Καρδιακή αποκατάσταση με άσκηση = οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης, ειδικά σχεδιασμένο για άτομα με καρδιολογικό πρόβλημα, με ιατρική έγκριση και παρακολούθηση.
- Τι ακριβώς είναι η «καρδιακή αποκατάσταση με άσκηση»;
Σκέψου το σαν φυσικοθεραπεία για την καρδιά.
Συνήθως περιλαμβάνει:
Αερόβια άσκηση
περπάτημα σε διάδρομο
ποδήλατο
ελαφρύ τζόγκινγκ (όταν επιτρέπεται)
Ήπια–μέτρια ενδυνάμωση
βάρη χαμηλού φορτίου
λάστιχα
ασκήσεις με το βάρος του σώματος
Προοδευτικότητα
ξεκινάμε πολύ ήπια
σιγά-σιγά αυξάνουμε χρόνο και ένταση
πάντα με βάση την αντοχή του κάθε ανθρώπου
Εκπαίδευση & υποστήριξη
ενημέρωση για διατροφή, κάπνισμα, στρες
ψυχολογική/συμβουλευτική υποστήριξη (φόβος, άγχος, κατάθλιψη μετά το έμφραγμα)
Μπορεί να γίνεται:
σε κέντρο καρδιακής αποκατάστασης, με επαγγελματίες γύρω σου
στο σπίτι, με οδηγίες και παρακολούθηση (τηλέφωνο, βιντεοκλήσεις, καταγραφή βημάτων κλπ)
με συνδυασμό (λίγο κέντρο + λίγο σπίτι)
Πολύ βασικό: Η άσκηση δεν αντικαθιστά τα φάρμακα. Είναι μαζί με τη φαρμακευτική αγωγή, όχι «αντί για».
- Τι δείχνει η έρευνα;
3.1 Θάνατος από καρδιακά αίτια
Όσοι έκαναν πρόγραμμα άσκησης είχαν: περίπου 26% μικρότερο κίνδυνο να πεθάνουν από καρδιακά αίτια
Σύμφωνα με τα στοιχεία: Για κάθε 37 άτομα που μπαίνουν σε πρόγραμμα αποκατάστασης, γλιτώνουμε 1 καρδιακό θάνατο μέσα στα επόμενα χρόνια.
3.2 Νέο έμφραγμα
Η άσκηση δεν βοηθά μόνο στο να μην πεθάνει κάποιος, αλλά βοηθά και στο να μην ξαναπάθει έμφραγμα.
Υπολογίστηκε ότι: Ο κίνδυνος για νέο έμφραγμα μειώνεται περίπου κατά 18%.
Πιο συγκεκριμένα: Για κάθε περίπου 100 άτομα που μπαίνουν σε πρόγραμμα, έχουμε 1 λιγότερο νέο έμφραγμα σε βάθος χρόνου.
3.3 Νοσηλείες – Επιστροφές στο νοσοκομείο
Σημαντικό και για την υγεία και για την ποιότητα ζωής: Περίπου 23% λιγότερες νοσηλείες σε όσους κάνουν πρόγραμμα άσκησης.
Ή αλλιώς: Για κάθε περίπου 37 άτομα στο πρόγραμμα, έχουμε 1 λιγότερη εισαγωγή στο νοσοκομείο.
Άρα:
- λιγότερα περιστατικά
- λιγότερες διανυκτερεύσεις σε νοσοκομεία
- λιγότερο στρες για τον ίδιο και την οικογένεια
3.4 Ποιότητα ζωής
Εδώ δεν μιλάμε μόνο για «ζει / δεν ζει». Μιλάμε για το πώς ζει.
Οι ασθενείς που συμμετείχαν σε προγράμματα άσκησης ανέφεραν:
- λιγότερη κόπωση
- περισσότερη ενέργεια
- καλύτερη αντοχή στην καθημερινότητα (σκάλα, περπάτημα, δουλειές σπιτιού)
- καλύτερη ψυχική διάθεση (λιγότερο άγχος, λιγότερη κατάθλιψη)
- καλύτερη κοινωνική ζωή (έξοδοι, παρέες, δραστηριότητες)
- Σε ποιους ανθρώπους «δουλεύει» αυτό;
- Τα οφέλη εμφανίστηκαν:
- σε άνδρες και γυναίκες
- σε νεότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία
- σε χώρες με διαφορετικά συστήματα υγείας
- σε διάφορους τύπους προγραμμάτων:
- μόνο σε κέντρο
- μόνο στο σπίτι
- συνδυασμό
Δηλαδή: Δεν είναι κάτι που δουλεύει μόνο «σε ιδανικές συνθήκες» ή «σε 3–4 πολύ επιλεγμένα νοσοκομεία». Δουλεύει σε πραγματικούς ανθρώπους, σε πραγματικές συνθήκες.
- Τι σημαίνει αυτό για έναν/μία ασθενή;
Αν κάποιος:
- είχε έμφραγμα
- έκανε αγγειοπλαστική (μπαλονάκι / stent)
- έκανε bypass
- έχει σταθερή στηθάγχη
τότε μετά την οξεία φάση (νοσοκομείο, σταθεροποίηση, φάρμακα) δεν τελειώσαμε.
Η επόμενη ερώτηση προς τον καρδιολόγο θα έπρεπε να είναι: «Υπάρχει πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης με άσκηση; Πώς μπορώ να συμμετάσχω;»
Αν δεν υπάρχει κέντρο κοντά:
- Ο καρδιολόγος και ο κλινικός εργοφυσιολόγος με εμπειρία σε καρδιοπαθείς μπορούν να σχεδιάσουν:
- ασφαλές πρόγραμμα για το σπίτι
- με σαφείς οδηγίες (πόσα λεπτά, πόσες φορές/εβδομάδα, πόσο γρήγορα)
- με κάποια μορφή παρακολούθησης (πίεση, σφίξεις, συμπτώματα)
Πολύ σημαντικό:
- Δεν ξεκινάμε ποτέ μόνοι μας έντονη άσκηση μετά από καρδιολογικό επεισόδιο.
- Πρώτα έγκριση από τον καρδιολόγο.
- Μετά σχέδιο και σταδιακή πρόοδος.
- Το «ζουμί» σε μία πρόταση
Για τους περισσότερους ανθρώπους με στεφανιαία νόσο: Η σωστά σχεδιασμένη και επιβλεπόμενη άσκηση μετά από έμφραγμα ή επέμβαση δεν είναι “κάτι έξτρα για όποιον προλαβαίνει”. Είναι θεραπεία: μειώνει τους καρδιακούς θανάτους, τα νέα εμφράγματα, τις νοσηλείες και κάνει την καθημερινή ζωή καλύτερη.
